E
EN – To the English site NL – Nederlands

Nationale-Nederlanden • App voor persoonlijke financiën

Eten we vandaag biefstuk of gehakt?

Bij NN werkte ik aan een app waarin mensen hun bankrekening koppelen en zien waar hun geld vandaan komt en waar het naartoe gaat. Dat inzicht staat of valt met categorieën. Ik zette een categoriemodel op dat aansluit bij hoe mensen over hun geld denken, door het binnen 24 uur bij 200 mensen te toetsen.

Vier appschermen die stap voor stap inzoomen: het overzicht van inkomsten en uitgaven deze maand, alle uitgavencategorieën, Mode en verzorging met een staafgrafiek per maand, en Mode met één aankoop bij Zalando.
Geldstromen, van het overzicht tot één aankoop

Stel, je staat in de supermarkt. Gaat het goed met je budget deze maand, dan kan het vandaag biefstuk zijn. Gaat je geld te snel op, dan wordt het gehakt. Dat was de afweging waar we mensen bij wilden helpen, zodat ze makkelijker betere keuzes kunnen maken.

Is een dagje Efteling vakantie?

Begin 2020 kwam ik bij een team dat daarvoor propositieonderzoek had gedaan. Het nieuwe doel was een eerste versie live zetten, en daarvoor werd ik aangetrokken.

De transacties in de app kwamen binnen met zo’n 150 categorieën. Voor een computersysteem werkt dat prima. Voor iemand die wil weten waar haar geld blijft, is het veel te fijnmazig. Dat moest eenvoudiger.

Maar waar trek je de grens? Vallen Restaurant en Boodschappen onder Eten & Drinken of verdienen ze een eigen categorie? Is een dagje Efteling Vakantie? Dit soort overwegingen kun je achter je bureau bedenken en hopen dat het in de praktijk klopt. Alleen is een categoriemodel iets waar je lastig aan kunt tornen als het eenmaal is uitgerold. Het was zaak om het vanaf het begin te baseren op de belevingswereld van mensen.

Card sorting research in 24 uur

Gebruikersonderzoek wordt vaak gezien als lastig, kostbaar en vertragend. Ik wilde laten zien dat het ook makkelijk, goedkoop en snel kan. Op crowdsourcing-platforms voeren mensen allerlei taken uit, van foto’s modereren tot Excel-data verwerken, en dus ook gebruikersonderzoek. Ik testte Amazon MTurk, Clickworker, UsabilityHub en Prolific. Prolific kwam als beste uit de test: het levert snel een grote groep Nederlandse respondenten, de antwoorden zijn weloverwogen en de prijs ligt ver onder die van een onderzoeksbureau.

Via Prolific lieten we 200 mensen de categorieën groeperen in een card sorting experiment. Binnen 24 uur hadden we de uitslag. Uit het tree diagram konden we 12 duidelijke groepen distilleren. We hadden ons categoriemodel!

Twee appschermen. Links: een uitgave van € 12,55 bij Albert Heijn, ingedeeld onder Boodschappen met een potlood om dat te wijzigen, en daaronder € 245 aan boodschappen deze maand tegenover gemiddeld € 543. Rechts: een categorie kiezen voor die uitgave, met Boodschappen aangevinkt in de groep Eten & Drinken, naast Uit eten, Afhalen en bezorgen en Koffie, snacks en lunch, en daaronder Wonen.
Eten & Drinken, zoals ingedeeld door mensen

Alles draait om geldstromen

Op dat model bouwde ik de money streams: de geldstromen van je inkomsten en uitgaven. Daarmee kon een gebruiker van een bird’s-eye view inzoomen tot heel gedetailleerd inzicht in haar financiën. Eerder hadden we een misstap gemaakt door de ene keer geldstromen te tonen en de andere keer een saldo. Door de app helemaal rond geldstromen te bouwen, gaven we gebruikers het meest transparante inzicht.

Een design system vanaf scratch

De designer met wie ik samenwerkte in het team nam het initiatief om meteen ook een design system op te tuigen, parallel aan de app. Ons project was het eerste binnen NN in Figma, en dat gaf ons de kans om iets vanaf scratch op te zetten. Hij werkte al een tijd bij NN en zag dat het toenmalige design system in Sketch niet was gemaakt voor een bank-app. Een financiële app vraagt om meer dynamiek in componenten en kleuren, zodat je informatie goed kunt vormgeven en mensen bij de hand kunt nemen.

Ons werk presenteerden we maandelijks aan de design guild, met daarbij de branding manager en op een gegeven moment ook tech leads. Ons initiatief werd gezien en erkend: na een aantal maanden kwam er een dedicated design system team.

Ook buiten de app droeg ik bij. Zo hielp ik in het begin van ons team bij het vormgeven van de way of working, door mijn ervaring met agile werken te delen en de basisprincipes daarvan te helpen inrichten. En toen Bank onderdeel zou worden van de algemene NN-app, organiseerde ik co-design sessies met designers van Bank en Retail om samen tot één navigatie te komen.

Een gespreid bedje

In april 2021 vertrok ik. Een paar weken later kreeg ik een reuzefijn compliment in mijn inbox: de designer die het stokje van me had overgenomen, zei dat hij “in een gespreid bedje was geland”.

In mei 2026 lanceerde NN de app. Ik vond het leuk om te zien hoeveel hij nog lijkt op hoe ik hem destijds achterliet.

Hou er niet een meeting over, onderzoek het!

Het is verleidelijk om lange en talrijke vergaderingen te houden over zoiets als een categoriemodel. Ik ben blij dat we het in dit project anders hebben aangepakt. In plaats van te vergaderen, vonden we het antwoord door het publiek erbij te betrekken. Zo kwamen we tot een beter model dan we achter ons bureau hadden kunnen verzinnen.

Een selectie van bedrijven waarvoor ik werkte